Temu, Shein i bezpieczeństwo zakupów: czego unikać przed świętami
Czy zakupy na Temu i Shein są bezpieczne? Sprawdź, jakie ryzyka niosą produkty z chińskich platform, jak działają dark patterns i na co uważać.
Zakupy na Temu i Shein wiążą się z trzema głównymi ryzykami: niepewnym bezpieczeństwem produktów, manipulacyjnym projektem sklepów i presją czasu, którą sztucznie wywołują promocje. Warto znać każdy z nich, zanim doda się do koszyka kolejną rzecz.
Czy produkty z Temu i Shein są bezpieczne?
Nie zawsze. Raporty europejskiej organizacji konsumenckiej BEUC wskazują, że ponad połowa sprawdzonych produktów nie spełniała wymogów bezpieczeństwa. Problemy dotyczyły konkretnych kategorii, które kupuje wiele rodzin.
W biżuterii wykrywano wysokie stężenia niklu i chromu, a w odzieży formaldehyd. Najpoważniej wygląda sytuacja z zabawkami, gdzie zagrożeniem jest zadławienie, oraz z urządzeniami elektronicznymi, które mogą się przegrzewać, a nawet wybuchnąć.
Dlaczego trudno sprawdzić skład i materiały?
Ten problem wynika z braku przejrzystości. Kupujący zwykle nie zna dokładnego składu materiałów ani warunków produkcji, a opis na stronie rzadko daje pełną odpowiedź. Dla rodziców, których dzieci chcą kupować zabawki czy ubrania, to realna niewiadoma, nie tylko teoretyczna.
Kto odpowiada, gdy produkt jest niebezpieczny?
Tu pojawia się istotna różnica. Część zamówień trafia do klienta w modelu dropshippingu, czyli produkt wysyła bezpośrednio dostawca, na przykład z Chin, a nie sprzedawca, z którym kupujący miał kontakt na stronie.
Warto zapamiętać jedno: polski sprzedawca odpowiada prawnie za bezpieczeństwo produktu, który oferuje w Polsce. Oznacza to, że reklamacja czy zgłoszenie problemu nie musi kończyć się na pośredniku z innego kraju. Przy zakupie warto sprawdzić, kto faktycznie jest stroną umowy i do kogo można się zwrócić.
Jak rozpoznać manipulację w sklepie internetowym?
Najczęstsze sposoby to tzw. dark patterns, czyli projekty stron i aplikacji zaprojektowane tak, by utrudnić świadome decyzje. Obejmują one między innymi mechanizmy nagradzania w rodzaju kół fortuny, loterii i zdrapek, które przyciągają uwagę i zachęcają do kolejnych zakupów.
Druga grupa to presja czasu. Fałszywe liczniki odliczające czas promocji wywołują pośpiech, który odbiera chwilę na zastanowienie. Trzecia to opinie: UOKiK nałożył karę 222 tys. zł na dwa podmioty za publikowanie fałszywych recenzji. Opinia klienta nie zawsze jest więc wiarygodnym dowodem jakości.
Dlaczego Shein i Temu dostarczają tak szybko?
Przez lata przewagą obu platform była przede wszystkim cena, ale dostawa trwała tygodnie. To się zmienia. Shein w Polsce podaje, że dysponuje milionem metrów kwadratowych powierzchni magazynowej, a inwestycja o wartości 500 mln euro obejmuje magazyny pod Wrocławiem.
Firma planuje zatrudnienie do 10 tys. osób oraz 6,5 tys. robotów. Dzięki polskiemu magazynowi dostawa może nastąpić już następnego dnia. Skrócenie czasu oczekiwania usuwa jeden z dotychczasowych argumentów przeciwko zakupom, ale nie zmienia kwestii bezpieczeństwa produktów.
| Obszar | Dane z materiału źródłowego |
|---|---|
| Produkty niespełniające wymogów (BEUC) | ponad połowa sprawdzonych |
| Kara UOKiK za fałszywe opinie | 222 tys. zł na dwa podmioty |
| Powierzchnia magazynowa Sheina w Polsce | milion m kw. (wg firmy) |
| Inwestycja Sheina | 500 mln euro |
| Docelowe zatrudnienie | do 10 tys. osób |
| Roboty w magazynach | 6,5 tys. |
| Czas dostawy z polskiego magazynu | możliwy następnego dnia |
Co to oznacza dla Ciebie?
Dla kupującego najważniejsza zmiana polega na tym, że szybka dostawa nie oznacza większej pewności co do produktu. Przed zakupem warto sprawdzić, czy sprzedawca ma polski adres i kto odpowiada za reklamację, a przy zabawkach i elektronice zwrócić szczególną uwagę na certyfikaty i informacje o materiałach.
Osobnej ostrożności wymaga okres przed świętami Bożego Narodzenia i Black Friday, kiedy liczniki promocji, koła fortuny i presja „ostatniej szansy” są najbardziej intensywne. Dobrym nawykiem jest odłożenie decyzji o kilka godzin i sprawdzenie produktu poza stroną, która go oferuje.
Jak trafnie ujęła to Paulina Górska w rozmowie opublikowanej przez HelloZdrowie: „Trzeba być bohaterem własnego życia, żeby się oprzeć zakupowym pokusom”. Słowa te dobrze oddają istotę problemu: najlepszą obroną jest z góry ustalona lista zakupów i zasada, że nie kupujemy pod wpływem licznika.
Na podstawie: HelloZdrowie. Tekst opracowany redakcyjnie.